Tuesday, 07/07/2020 - 00:00|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS Kim Sơn

Chuyên đề môn Ngữ Văn

CHUYÊN ĐỀ HÌNH ẢNH NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG

CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG

       (trích Truyền kì mạn lục – Nguyễn Dữ)

CHUYÊN ĐỀ HÌNH ẢNH NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG

CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG

       (trích Truyền kì mạn lục – Nguyễn Dữ)

 

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức:

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong một tác phẩm truyện truyền kỳ.

- Hiện thực về số phận của người phụ nữ VN dưới chế độ cũ và vẻ đẹp truyền thống của họ.

- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể chuyện.

- Mối liên hệ giữa tác phẩm và truyện Vợ chàng Trương

- Cảm nhận được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồn gốc dân gian.

- Kể lại được truyện.

 2.Kĩ năng:

  - Rèn kĩ năng cảm thụ một tác phẩm thuộc thể loại truyền kỳ.

3. Thái độ:  Cảm thông sâu sắc với thân phận và trân trọng vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ.         

4. Định hướng phát triển năng lực:

  - Năng lực chung: Tự học, quản lí bản thân, giải quyết vấn đề, hợp tác.

, -Năng lực chuyên biệt: Cảm thụ thẩm mĩ.

 giao tiếp,

II. CHUẨN BỊ

1. Giáo viên:  Kế hoạch dạy học, SGK, SGV, CKTKN.

2. Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi SGK, HD của GV.

3. Phương pháp: Nêu vấn đề, qui nạp, phân tích, kĩ thuật động não, tích hợp.

III.  CÁC BƯỚC LÊN LỚP

* Ổn định tổ chức:  (1’)  ..............         

 

Hoạt động của thầy và trò

Nội dung

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG.

- Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng khởi cho HS

- Phương pháp:  Vấn đáp.

- Thời gian:5 phút

- Điều chỉnh:...........................................................

H. Nêu ý nghĩa của văn bản “Tuyên bố thế giới về sự  sống còn,quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em”. Ở địa phương em có những chủ trương, chính sách, hoạt động cụ thể nào đối với việc bảo vệ và chăm sóc trẻ em?

- GV chuyển dẫn vào bài mới: 

           Ở lớp 7 các em đó được học bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương. Trong bài thơ ấy tác giả đó nói về thân phận của người phụ nữ trong XHPK. Giờ học hôm nay chúng ta được tìm hiểu một văn bản nữa cũng nói về thân phận của người phụ nữ trong XHPK đó làvăn bản“Chuyện người con gái Nam Xương”

 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.

* Hoạt động 1:  HD tìm hiểu về tác giả tác phẩm.

- Mục tiêu:  Nắm được nám được đặc điểm cơ bản về tác giả tác phẩm, bố cục.

- Phương pháp: Phát vấn, tư duy, giải quyết vấn đề.

- Thời gian: 15 phút

- Điều chỉnh, bổ sung…………………………………………………………

 

 

H. Nêu những hiểu biết của em về tác giả Nguyễn Dữ ?

 

 

H. Em có hiểu gì về xã hội phong kiến Việt Nam giai đoạn ấy?

- Nguyễn Dữ quê ở Thanh Miện - Hải Dương. Ông sống ở TK thứ XVI, thời nhà Lê (hậu Lê), giai đoạn CĐ PK đang ở đỉnh cao của sự thịnh vượng lâm vào tình trạng suy yếu (các tập đoàn PK Lê, Mạc, Trịnh tranh giành quyền lực, gây ra các cuộc nội chiến kéo dài).

- Ông học rộng, tài cao nhưng chỉ làm quan có một năm rồi xin nghỉ  về nhà nuôi mẹ và viết sách, sống ẩn dật như nhiều trí thức khác đương thời. Trong thời gian này ông dày công sưu tập, chỉnh lí và viết lại các truyện cổ lưu truyền trong dân gian thành tập Truyền kì mạn lục.

- Về thể loại này ông là một trong những tác gải văn xuôi kỳ tài của Việt Nam.

 

H. Nêu vị trí của văn bản Người con gái Nam Xương?
 - Truyện có nguồn gốc từ truyện cổ tích vợ chàng Trương

H. Nêu hiểu biết của em về truyền kì mạn lục?

- Ghi chép tản mạn những chuyện kì lạ được lưu truyền trong dân gian

- Tập truyện gồm 20 truyện ngắn viết bằng chữ Hán, khai thác các truyện cổ dân gian, truyền thuyết lịch sử  dã sử của Việt Nam (đôi khi là của Trung Quốc). Nhân vật chủ yếu là người phụ nữ đức hạnh và người trí thức.

 

- GV hướng dẫn đọc văn bản:

Khi đọc văn bản ta cần chú ý các lời thoại:

   + Lời bà cụ đọc với giọng lo lắng, buồn

   + Lời Vũ Nương tha thiết, đau khổ.

   + Lời bé Đản ngây thơ.

- GV đọc-> Hs đọc tiếp.

H.Chuyện người con gái Nam Xương được chia làm mấy phần? Nêu vị trí và nội dung từng phần?

 

Phần 1: Tõ ®Çu đến “ cha mẹ đẻ mình” : Cuéc hôn nhân giữa Tr­¬ng Sinh và Vò N­¬ng, Sự xa cách vì chiến tranh và phẩm hạnh của Vũ Nương khi xa chồng.

- Phần 2 : TiÕp theo đến “nhưng việc trót đã qua råi : Nçi oan khuÊt vµ c¸i chÕt bi th¶m cña Vò N­¬ng.

- Phần 3 : Đoạn còn lại : Cuộc gặp gỡ giữa Phan Lang và Vò N­¬ng trong động Linh Phi. Vũ Nương được giải oan.

H.Văn bản chuyện người con gái Nam Xương có sử dụng phương thức biểu đạt nào?Văn bản có sử dụng ngôi kể thứ mấy?

      - Thứ ba.

H.Truyện kể về ai ? Kể về sự việc gì?

- Câu chuyÖn kÓ vÒ sè phËn oan nghiÖt cña mét ng­êi phô n÷ cã nhan s¾c, ®øc h¹nh d­íi chÕ ®é phong kiÕn, chØ v× mét lêi nãi ng©y th¬ cña ®øa trÎ mµ bÞ nghi ngê, sØ nhôc , ph¶i tù kÕt liÔu ®êi m×nh ®Ó  tá tÊm lßng trong s¹ch

H.Truyện gồm có những nhân vật nào?

- Vũ Nương, Trương Sinh, Bé Đản, Phan Lang, Linh Phi, Mẹ chồng, làng xóm.

H.Trong số các  nhân vật kể trên em tâm đắc nhân vật nào nhất? Vì sao?

- Vũ Nương

Vì nàng có những phẩm chất cao đẹp , vậy phẩm chất cao đẹp đó được thể hiện như thế nào  chúng ta cùng chuyển sang phần II tìm hiểu văn bản.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả:

- Nguyễn Dữ sống ở  thế kỷ XVI, thời nhà Lê (hậu Lê), quê ở Thanh Miện - Hải Dương, là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Học rộng, tài cao, nhân cách cao thượng.

 

 

 

 

2. Tác phẩm

 

- Viết bằng chữ Hán

- Nguồn gốc Truyện dân gian

 

 

 

- Là truyện thứ 16 của tác phẩm

“truyền kì mạn lục.”
 

 

 

 

 

 

3. Đọc và hiểu chú thích

 

 

 

 

4. Bố cục:

 

 

 

 

 

 - 3 phần.

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Phương thức biểu đạt

 - Tự sự kết hợp trữ tình.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Bố cục: 3 phần

 

 

*Hoạt động 2: HDHS phân tích phần đầu của văn bản.

- Mục tiêu: Nắm được nội dung của đoạn 1.

- Phương pháp: Phát vấn, tư duy, phân tích, bình giảng.

- Thời gian: 14 phút

- Điều chỉnh, bổ sung…………………………………………………………

 

H. Mở đầu câu chuyện truyện,Vũ Nương được giới thiệu như thế nào ?

- Một phụ nữ đẹp người, đẹp nết -> Trương Sinh con nhà hào phú vì mến dung hạnh đã xin với mẹ đem  trăm lạng vàng cưới về. §ã lµ mÉu ng­êi phô n÷ trung ®¹i.

? Phẩm chất của Vũ Nương được thể hiện qua những tình huống nào trongtruyện ?

- Qua các tình huống : Trong cuéc sèng vî chång, khi tiÔn chång ®i lÝnh, khi xa chång, khi bÞ chång nghi oan, khi được giải oan

- Ta  lần lượt tìm hiểu từng tình huống một

 

H. Chồng vũ Nương được giới thiệu là người thế nào ?

- Ít học lại có tính hay ghen, đa nghi.

H. Với người chồng như thế, Vũ Nương đã cư xử như thế nào ?

-  Chính vì vậy luôn giữ gìn được hạnh phúc gia đình, vợ chồng không thất hòa.

GV : Hạnh phúc gia đình được nàng cố gắng vun đắp song cũng bị chia sẻ bởi chiến tranh. Chồng nàng tuy con nhà giàu nhưng ít học nên phải đi lính. Trong lúc tiễn chồng, lần nữa đức hạnh của người phụ nữ này lại được bộc lộ.

 

H. Vũ Nương đã nói những gì với chàng Trương  trong buổi tiễn chồng đi lính ?

- HS dựa vào sgk/ 44

H. Nhận xét giọng điệu của Vũ Nương khi nói với chồng ?

- Đằm thm, thiết tha, du dàng.

H. Em thấy Vũ Nương có thái độ, tình cảm, ước nguyện như thế nào trong những câu nói ấy ?

- Bày t ni lo lng, nh nhung.

- Kh«ng mong vinh hiÓn, ¸o gÊm phong hÇu, chØ mong chång ®­îc b×nh an trë vÒ.

- C¶m th«ng víi nh÷ng gian nan, nguy hiÓm mµ chång sÏ ph¶i chÞu ®ùng.

H. Qua đó em thấy Vũ Nương là người vợ như thế nào ?

 

H.Em có nhận xét gì về ngôn ngữ mà tác giả sử dụng ở đoạn văn này ?

- C©u v¨n nhÞp nhµng theo lèi biÒn ngÉu, nh÷ng h×nh ¶nh ­íc lÖ, ®iÓn tÝch...

 

?Khi xa chồng tâm trạng của Vũ Nương được thể hiện như thế nào?

 H.Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng của Vũ Nương khi xa chồng

 

 - Ngày qua tháng lại, ...không thể nào ngăn được. 

- Vũ Nương buồn nhớ chồng nơi biên ải mong muốn có ngày hội ngộ. -> c¸ch nãi ­íc lÖ bằng h×nh ¶nh thiªn nhiªn quen thuéc.-> Ni bun ca sự cô đơn

H. Qua đó bộc lộ thêm phẩm chất gì của nàng?

 

H. Bên cạnh nỗi buồn đó thì nàng được an ủi một niềm vui vậy đó là niềm vui nào?

- Bên cạnh nỗi buồn đó thì Vũ Nương cũng được an ủi bởi một niềm vui lớn : Sinh được một bé trai và đặt tên con là Đản.

H. Là người mẹ, Vũ Nương đã thể hiện tình cảm như thế nào đối với con ?

- Sinh con nu«i con mét m×nh.

-> Mt người m du hin đảm đang

H. Với mẹ chồng, Vũ Nương có cách đối xử ra sao ?

- Ch¨m sãc mÑ chång ©n cÇn, dÞu dµng, ch©n thµnh nh­ víi mÑ ®Î, hÕt søc thuèc thang, lÔ b¸i thÇn phËt, lÊy lêi ngät ngµo kh«n khÐo khuyªn l¬n.

- Khi mÑ chång qua ®êi, lo viÖc ma chay chu ®¸o.

H.Điều đó cho thấy Vũ Nương là một người con dâu như thế nào đối với mẹ chồng?

 

H. Nhận xét chung về Vũ Nương ?

- Vò N­¬ng lµ ng­êi phô n÷ thuû chung, yªu th­¬ng chång hÕt mùc, lµ ng­êi mÑ hiÒn, d©u th¶o, lµ ng­êi phô n÷ hiÒn thôc, nÕt na, t×nh nghÜa vÑn c¶ ®«i bÒ.

- Víi ba t­ c¸ch : mét ng­êi vî, mét ng­êi con dâu, mét ng­êi mÑ, Vò N­¬ng ®· nªu cao phÈm h¹nh ng­êi phô n÷ ViÖt Nam : ®¶m ®ang, giµu t×nh th­¬ng yêu, thuû chung, nh©n hËu ®¸ng ®­îc ngîi ca

- Một người phụ nữ đẹp người, đẹp nết như thế rất đáng được hưởng hạnh phúc. Nàng xứng đáng được chồng ghi nhận công lao.

H.Vì sao một người phụ nữ vừa đẹp người, đẹp nết như Vũ Nương lại không được hưởng hạnh phúc?

- Vì XH nàng đang sống là một XHPK thối tha  xem trọng quyền uy của kẻ giàu, chế độ nam quyền.

- Tố cáo chiến tranh phi nghĩa chia lìa hạnh phúc gia đình.

H.Số phận của người phụ nữ xưa được đề cập tới trong nhiều tác phẩm. Em hãy kể một số tác phẩm nói về số phận của người phụ nữ?

- Thị Kính trong “Quan Âm Thị Kính” => phải chịu oan trái.

- Mẹ bé Hồng bị họ hàng khinh miệt khi đi bước nữa.

- Nàng Kiều trong truyện Kiều bị XHPK chà đạp nhân phẩm.

Qua những tác phẩm đó phần nào hiểu được số phận đau khổ của người phụ nữ xưa.

Tất cả những người phụ nữ đẹp người đẹp nết đó đáng lẽ họ phải được hưởng hạnh phúc song điều momg muốn của họ đều hoàn toàn ngược lại.

 

 

H.Với phụ nữ trong xã hội xưa là vậy? phụ nữ trong xã hội ngày nay thì sao?Họ còn phại chịu thiệt thòi như vậy nữa hay không?

-XH công bằng dân chủ văn minh người phụ nữ được đề cao, tự do bình đẳng, đều có vị trí trong XH

  • Dù là len lỏi một số ngõ ngách nào đó vẫn còn không ít chị em,chưa được coi trọng, những hiện tượng đó cần lên án và phê phán.

H.Chúng ta được sống trong một XH công bằng dân chủ văn minh là một người phụ nữ  em cần phải làm gì?

 - Phát huy phẩm chất, vai trò của người phụ nữ Việt Nam .

 

II. Phân tích

1. Nhân vật Vũ Nương

 

- Là người con gái đẹp người, đẹp nết 

 

 

 

 

 

 

 

 

a. Trong cuộc sống vợ chồng

 

 

 

- Nàng biết nhường nhịn, giữ gìn khuôn phép.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

b. Khi tiễn chồng đi lính

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Người vợ dịu hiền, yêu chồng, không tham vinh hoa phú quý.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

c. Khi xa chồng

 

 

 

 

 

 

 

 

- Thuỷ chung yêu chồng tha thiết.

 

 

 

 

 

 

 

- Là người mẹ dịu hiền.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Là một con dâu hiếu thảo chu toàn.

 

 

-> Đức hạnh, nhân hậu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP   

- Mục tiêu: Đọc đúng, đọc hay  phần đầu văn bản. 

- Phương pháp: Đọc phân vai

- Thời gian:  5 phút

- Điều chỉnh: ..........................................................................

Đọc diễn cảm phần đầu văn bản.

 

4. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG  ( Về nhà)

- Mục tiêu: Tạo lập văn bản

- Phương pháp: Tư duy.

- Thời gian: 2 phút

- Điều chỉnh, bổ sung……………………………………………………

      Viết đoạn văn ngắn khoẳng 15-20 dòng nêu cảm nhận của em về nhân vật Vũ Nương.

 

5. HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG  (về nhà)

- Mục tiêu: HDHS sưu tầm tác phẩm thuộc truyền kỳ mạn lục.

- Phương pháp:  Sáng tạo.

- Thời gian: 1 phút

- Điều chỉnh, bổ sung:........................................................

                     Sưu tầm những tác phẩm thuộc truyền kỳ mạn lục.

* Hướng dẫn học bài: 2p

    - Đọc kỹ VB, kể tóm tắt VB.

  - Đọc lại VB và chuẩn bị tiếp phần nói về hình ảnh Vũ Nương khi Trương Sinh trở về và mắc phải nỗi oan, yếu tố tưởng tượng kì ảo

Tác giả: BBT
Nguồn: thcskimson.thainguyen.edu.vn
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 0
Hôm qua : 36
Tháng 07 : 94
Năm 2020 : 2.874